Op donderdag 1 april zijn de heroverwegingen van de overheidsfinanciën gepresenteerd door twintig ambtelijke werkgroepen. Het gat in de overheidsbegroting beslaat inmiddels zo'n 29 miljard euro; 10 procent van de rijksbegroting.

Aanleiding
De heroverwegingen werden op Prinsjesdag aangekondigd. Aanleiding voor het initiatief vormde het begrotingstekort dat ontstond door de economische crisis. Een andere reden om de rijksbegroting onder de loep te nemen vormen de toenemende kosten voor zorg en sociale zekerheid, in belangrijke mate veroorzaakt door de vergrijzing.

Vier varianten voor AWBZ
Ook voor mensen met een verstandelijke beperking hebben de bezuinigingsvoorstellen ingrijpende gevolgen. De werkgroep Langdurige zorg heeft vier varianten uitgewerkt om ongeveer 4 miljard te bezuinigen op de AWBZ. In alle vier de varianten is het voorstel om MEE niet langer te subsidiëren hetgeen 20 miljoen zou opleveren aan bezuinigingen. Mensen met een verstandelijke beperking en hun ouders moeten dan een beroep doen op de zorgloketten van de WMO. Verder wordt in bijna alle varianten voorgesteld om de gebruikelijke zorg te verhogen met 1,5 uur per week. Mensen met een IQ van hoger dan 70 zouden geen recht meer hebben op AWBZ. Voorgesteld wordt om begeleiding (individueel en collectief) te schrappen uit de AWBZ. De werkgroep gaat er vanuit mensen die nu begeleiding uit de AWBZ krijgen zich tot de WMO wenden. De WMO ontvangt 50 % van het budget dat nu voor begeleiding wordt gebruikt. Dat geldt zowel voor PGB als Zorg in natura. Verder vindt de werkgroep dat de AWBZ zorg doelmatiger zou kunnen.

Familieleden en mantelzorgers moeten meer zorgtaken op zich gaan nemen. Hierdoor dreigt een nog zwaardere belasting voor mantelzorgers dan nu al het geval is. En als klap op de vuurpijl kunnen eigen bijdragen verder worden verhoogd, terwijl veel mensen met een beperking nu al met een stapeling van eigen bijdragen te maken hebben.

Eigen risico
Het beeld is dat gehandicapten minder aanspraak kunnen maken op zorg en voorzieningen en meer moeten betalen. Dat geldt ook op het terrein van de eerste lijnszorg zoals de huisarts e.d.. Voorgesteld wordt om het eigen risico te verhogen naar 775 euro, zonder dit te compenseren. Ook dit treft gehandicapten onevenredig hard, omdat zij geen keus hebben: ze maken ook een hoog eigen risico volledig op. Daar komt dan nog een beperking van het basispakket bij en mogelijk nog 5 euro per huisartsenbezoek.

Kindregelingen
Een van de varianten van de werkgroep die zich heeft gebogen over kindregelingen is het afschaffen van de Tegemoetkoming Onderhoud Gehandicapte kinderen (TOG) en deze overhevelen naar het zorgdomein en de WTCG. De overige regelingen worden afgeschaft. De financiële middelen voor de huidige TOG worden overgeheveld naar het zorgdomein.

Onderwijs
Het budget voor onderwijs aan kinderen met een beperking wordt gekort met 565 miljoen. De rugzakmiddelen gaan met 20% omlaag, en de klassen in het speciaal onderwijs worden bijna 40 procent groter. De commissie geeft zelf aan dat dat ten koste zal gaan van de onderwijskwaliteit. Reguliere scholen worden in staat geacht om zorgleerlingen op te vangen, zoals ze ook gewend waren te doen voor 2003. Het Voortgezet speciaal onderwijs (VSO) is nu toegankelijk voor leerlingen tot 20 jaar. In de voorstellen wordt dit bekort tot 18 jaar.

Uitkeringen omlaag
een van de voorstellen is om het minimumloon met 10 % te verlagen. De uitkeringen, zoals de Wajong, zijn gekoppeld aan de minimumlonen en gaan dan ook met 10 % omlaag.

Duidelijk is dat we een gezamenlijke opdracht hebben om met iets minder middelen de verzekerde zorg overeind te houden. De samenwerkende cliëntenorganisaties zullen een voorstel maken dat over enkele weken gereed is waarin wordt aangeheven hoe wij met minder middelen de verzekerde zorg kunnen continueren. Binnenkort komt Naar-Keuze met een definitieve reactie op de heroverwegingsvoorstellen.